Mibyou (未病) là gì? Cách người Nhật chăm sóc sức khỏe từ khi chưa bệnh

Bạn đi khám, các chỉ số đều trong giới hạn bình thường, nhưng bạn vẫn thấy mình hay mệt, khó ngủ, bụng to dần, leo cầu thang là hụt hơi. Người Nhật có một từ cho trạng thái lưng chừng này: mibyou (未病). Hiểu mibyou giúp bạn chăm sóc sức khỏe sớm hơn, trước khi cơ thể lên tiếng rõ ràng.

Mibyou (未病) nghĩa là gì?

Mibyou nghĩa đen là "chưa bệnh": cơ thể chưa có bệnh được chẩn đoán, nhưng cũng không còn ở trạng thái khỏe mạnh hoàn toàn. Khái niệm này có gốc từ y học cổ truyền phương Đông và được dùng rộng rãi ở Nhật ngày nay.

Cách nghĩ mibyou coi sức khỏe là một dải liên tục thay vì chỉ có hai trạng thái "khỏe" và "bệnh". Mỗi người luôn đứng ở một điểm nào đó trên dải này và có thể dịch chuyển về phía khỏe hơn nhờ thói quen hằng ngày. Tỉnh Kanagawa của Nhật còn đưa khái niệm ME-BYO (未病) vào chính sách chăm sóc sức khỏe cho người dân.

Làm sao nhận ra cơ thể đang ở trạng thái "chưa bệnh"?

Dấu hiệu thường là những thay đổi nhỏ, kéo dài, dễ bị bỏ qua vì "chưa đến mức phải đi viện". Bạn có thể tự để ý các biểu hiện sau:

• Hay mệt, ngủ dậy vẫn thấy uể oải.
• Khó ngủ, ngủ không sâu giấc.
• Cân nặng hoặc vòng eo tăng dần qua từng năm.
• Đi ngoài thất thường, hay đầy bụng.
• Vai gáy mỏi, ít vận động, leo vài tầng cầu thang đã mệt.
• Kết quả khám định kỳ có chỉ số ở sát ngưỡng, được dặn "theo dõi thêm".

Những biểu hiện này không có nghĩa là bạn có bệnh. Nhưng nếu kéo dài hoặc nặng dần, hãy đi khám để bác sĩ đánh giá.

Người Nhật chăm sóc giai đoạn mibyou bằng lối sống thế nào?

Người Nhật tập trung vào ba trụ cột: ăn uống, vận động và nghỉ ngơi. Chương trình sức khỏe quốc gia Health Japan 21 cũng nhấn mạnh vận động, chế độ ăn và bỏ thuốc lá để kéo dài tuổi thọ khỏe mạnh.

• Ăn uống: bữa ăn nhiều món nhỏ, có rau, cá, đậu, rong biển; ăn vừa đủ no; bớt muối và đồ ngọt.
• Vận động: đi bộ, đi tàu điện, leo cầu thang trong sinh hoạt hằng ngày. WHO khuyến nghị người trưởng thành vận động cường độ vừa tối thiểu 150 phút mỗi tuần.
• Nghỉ ngơi: giữ giờ ngủ đều đặn, tắm nước ấm buổi tối để thư giãn.

Điểm chung là làm đều mỗi ngày, không đợi đến khi cơ thể có vấn đề mới thay đổi.

Vì sao khám sức khỏe định kỳ là một phần của mibyou?

Vì nhiều thay đổi trong cơ thể không có triệu chứng ở giai đoạn đầu, chỉ khám và xét nghiệm mới thấy. Khám định kỳ giúp bạn biết mình đang đứng ở đâu trên dải "khỏe - bệnh" để điều chỉnh kịp thời.

Ở Nhật, người lao động được khám sức khỏe định kỳ hằng năm, và người từ 40 đến 74 tuổi có chương trình khám sức khỏe riêng tập trung vào vòng eo, huyết áp, mỡ máu, đường huyết. Người Việt có thể bắt đầu bằng việc khám tổng quát định kỳ theo tư vấn của cơ sở y tế, giữ lại kết quả qua các năm để so sánh.

Thực phẩm bảo vệ sức khỏe nằm ở đâu trong cách nghĩ mibyou?

Thực phẩm bảo vệ sức khỏe chỉ là phần bổ sung, đứng sau ăn uống, vận động, nghỉ ngơi và khám định kỳ. Nó có thể giúp bù phần dinh dưỡng bữa ăn chưa đủ, nhưng không thay được thói quen sống.

Người Nhật có thói quen đọc kỹ nhãn trước khi chọn: thành phần, hàm lượng, cách dùng, đối tượng dùng. Khi mua hàng Nhật tại Việt Nam, bạn nên xem thêm tem phụ tiếng Việt và giấy công bố sản phẩm. Người đang điều trị bệnh lý nền hoặc đang dùng thuốc theo đơn hãy tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng thêm bất kỳ sản phẩm nào.

Người Việt có thể bắt đầu thực hành mibyou từ đâu?

Bắt đầu bằng việc ghi nhận cơ thể mình, rồi chọn một hai thói quen nhỏ để làm đều:

1. Mỗi tháng tự ghi cân nặng, vòng eo, giờ ngủ và mức năng lượng trong ngày.
2. Mỗi bữa có rau, ăn chậm, dừng khi thấy gần no.
3. Đi bộ hoặc vận động vừa sức mỗi ngày, cộng dồn đủ 150 phút mỗi tuần.
4. Giữ giờ ngủ đều đặn, hạn chế điện thoại trước khi ngủ.
5. Khám sức khỏe định kỳ và hỏi bác sĩ về các chỉ số sát ngưỡng.

Bạn muốn biết nên bắt đầu chăm sóc sức khỏe từ đâu? Kể thói quen sinh hoạt của bạn qua Zalo hoặc để lại thông tin, DiLiM tư vấn miễn phí. Nhiều khi điều bạn cần là thay đổi thói quen, không phải mua thêm sản phẩm.