Dùng thực phẩm chức năng đúng cách
Thực phẩm chức năng không phải là thuốc. Vậy dùng khi nào là đúng?
Tóm tắt nhanh: Thực phẩm chức năng dùng để bổ sung dinh dưỡng và hỗ trợ sức khỏe, không phải thuốc và không dùng thay thuốc. Nên dùng khi chế độ ăn chưa đủ hoặc muốn chăm sóc sức khỏe chủ động. Khi có triệu chứng bất thường, kéo dài hoặc nặng dần, bạn cần đi khám bác sĩ trước.
Tác giả: Ban biên tập DiLiMĐăng ngày

Trên hộp thực phẩm bảo vệ sức khỏe luôn có câu "Thực phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh". Nhiều người đọc lướt qua, nhưng câu này chính là chìa khóa để dùng thực phẩm chức năng cho đúng.
Thực phẩm chức năng là gì?

Thực phẩm chức năng là thực phẩm dùng để bổ sung dưỡng chất và hỗ trợ các chức năng của cơ thể. Về mặt quản lý, đây là thực phẩm, không phải thuốc.
Theo quy định của Bộ Y tế, thực phẩm chức năng gồm một số nhóm như thực phẩm bổ sung, thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thực phẩm dinh dưỡng y học và thực phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt. Mỗi nhóm có yêu cầu công bố và ghi nhãn riêng.
Thực phẩm chức năng khác thuốc ở điểm nào?
Khác biệt chính nằm ở mục đích: thuốc được dùng theo chỉ định của nhân viên y tế cho một tình trạng bệnh cụ thể; thực phẩm chức năng chỉ hỗ trợ sức khỏe và bổ sung dinh dưỡng.
Tiêu chíThực phẩm chức năngThuốc
Mục đích
Bổ sung dinh dưỡng, hỗ trợ chức năng cơ thể
Dùng theo chỉ định của bác sĩ cho tình trạng bệnh cụ thể
Quản lý
Theo pháp luật về an toàn thực phẩm
Theo pháp luật về dược
Cách dùng
Theo hướng dẫn trên nhãn, dùng đều đặn theo đợt
Theo đơn, đúng liều, đúng thời gian bác sĩ yêu cầu
Kỳ vọng
Hỗ trợ từ từ, hiệu quả khác nhau tùy cơ địa
Theo phác đồ bác sĩ đưa ra
Vì vậy, người đang điều trị bệnh lý nền không nên tự ý bỏ thuốc để chuyển sang thực phẩm chức năng. Hãy tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng thêm bất kỳ sản phẩm nào.
Khi nào dùng thực phẩm chức năng là hợp lý?
Thực phẩm chức năng phù hợp khi bạn muốn bổ sung phần dinh dưỡng mà bữa ăn hằng ngày chưa đáp ứng đủ, hoặc muốn chăm sóc sức khỏe chủ động. Một số tình huống thường gặp:
- Bữa ăn thiếu cân đối vì công việc bận rộn, ăn ngoài nhiều.
- Người lớn tuổi ăn kém, muốn bồi bổ thể trạng.
- Giai đoạn cơ thể có nhu cầu dinh dưỡng cao hơn bình thường.
- Muốn hỗ trợ một chức năng cụ thể như tiêu hóa, giấc ngủ, sức khỏe da, bên cạnh việc điều chỉnh lối sống.
Thực phẩm chức năng phát huy tốt khi đi cùng ăn uống điều độ, ngủ đủ và vận động đều. Nó là phần bổ sung, không phải lối tắt.
Khi nào cần đi khám bác sĩ trước?
Khi cơ thể có dấu hiệu bất thường, hãy đi khám để biết nguyên nhân trước khi nghĩ đến thực phẩm chức năng. Đặc biệt với các trường hợp:
- Triệu chứng mới xuất hiện, kéo dài nhiều ngày hoặc nặng dần.
- Sụt cân không rõ lý do, mệt mỏi kéo dài, ăn uống kém đi rõ rệt.
- Khó thở, tức ngực, đi ngoài phân đen hoặc có máu.
- Đang mang thai, cho con bú, hoặc chuẩn bị phẫu thuật.
- Đang dùng thuốc theo đơn, nhất là thuốc dùng lâu dài.
Người đang điều trị bệnh lý nền, hoặc đang dùng thuốc theo đơn, hãy tham khảo bác sĩ điều trị trước khi dùng thêm thực phẩm chức năng để tránh tương tác không mong muốn.
Dùng thực phẩm chức năng thế nào cho đúng?
- Chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, có tem phụ tiếng Việt và giấy công bố.
- Đọc kỹ thành phần, đối tượng dùng và lưu ý trên nhãn.
- Dùng đúng liều hướng dẫn, không tự tăng liều để mong nhanh thấy kết quả.
- Dùng đều đặn theo thời gian ghi trên nhãn hoặc theo hướng dẫn của người tư vấn, sau mỗi đợt tự đánh giá lại.
- Không dùng cùng lúc nhiều sản phẩm có thành phần trùng nhau.
- Thấy cơ thể có phản ứng lạ thì ngừng dùng và hỏi ý kiến nhân viên y tế.
Cẩn thận với những lời quảng cáo hứa "uống vài ngày là khỏi" hay "không cần dùng thuốc nữa". Thực phẩm chức năng không được phép quảng cáo như vậy.
Bạn chưa chắc sản phẩm nào phù hợp với mình? Kể tình trạng và nhu cầu của bạn qua Zalo hoặc để lại thông tin. Nếu đang dùng thuốc theo đơn, bạn hãy hỏi bác sĩ điều trị trước. Chúng tôi tư vấn đúng nhu cầu; không phù hợp, chúng tôi khuyên bạn đừng mua.
Câu hỏi thường gặp
Uống thực phẩm chức năng lâu dài có sao không?
Tùy sản phẩm và cơ địa. Nên dùng theo đợt đúng hướng dẫn trên nhãn, sau mỗi đợt tự đánh giá lại. Nếu muốn dùng lâu dài hoặc đang có bệnh lý nền, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ.
Có thể uống thực phẩm chức năng cùng lúc với thuốc không?
Tùy loại thuốc và sản phẩm. Người đang điều trị bệnh lý nền hãy báo cho bác sĩ điều trị biết sản phẩm định dùng. Thông thường nên uống cách xa thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc dược sĩ.
Dùng bao lâu thì thấy hiệu quả?
Thực phẩm chức năng hỗ trợ từ từ và mức độ khác nhau tùy cơ địa, không có mốc thời gian chung. Hãy dùng đều đặn theo hướng dẫn trên nhãn. Lời hứa "uống 3 ngày là khỏi" là dấu hiệu bạn nên cẩn thận.
Tư vấn chọn sản phẩm ở DiLiM có mất phí không?
Không. Bạn nhắn Zalo, kể tình trạng, chúng tôi tư vấn miễn phí. Khi nhận hàng, bạn được kiểm tra tem nhãn đúng sản phẩm rồi mới thanh toán.
Nguồn tham khảo
- Luật An toàn thực phẩm số 55/2010/QH12 - Quốc hội
- Nghị định 15/2018/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật An toàn thực phẩm - Chính phủ
- Thông tư 43/2014/TT-BYT quy định về quản lý thực phẩm chức năng - Bộ Y tế
- Cổng thông tin Cục An toàn thực phẩm - Bộ Y tế - Cục An toàn thực phẩm
Thực phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.
